درعصر یکشنیه ۲۶ مهرماه ۱۳۱۵ درصفحه اول جریده اطلاعات مطلبی نوشته شد که نشانگر ذوق و علاقه مردم به شرکت درکلاسهای تئاتر آن روزگار است. در این مطلب آمده است: پنجماه قبل اعلانی مبنی برتاسیس کلاس تئاتر تحتنظر آقای علی دریا بیگی (که تحصیلات خود را در مدرسه دولتی آلمان بهپایان رسانیده) مستقر و محل سکونت آن درعمارت تئاتر واقع درخیابان فردوسی درنظر گرفته شده است.
همان موقع درحدود۱۵۰ نفر داوطلب ازآقایان و خانمهای تحصیل کرده که ذوق واستعداد این صنعت را داشتند اسمنویسی کردند و از بین آنهابیستوپنج نفر مرد و پنج نفرزن که از هرحیث واجدشرایط ورود به کلاس مزبور بوده و قابلیت صنعتی داشتند انتخاب شدند که دراین مدت کوتاه، کاملا جلب رضایت سرپرست و معلم خود آقای علی دریابیگی را نموده و حاضر برای نشان دادن درجه ذوق و استعدادخودشدهاند. برای پیشرفت این منظور تا یکماه دیگر تئاتر و شبنشینی مفصل و جمعی خواهند داد که ازحالابا مخارج زیاد مشغول تهیه مقدمات و لوازم آن میباشند.
برنامه کلاس تئاتر بیاندازه مفید و مربوط به این صنعت است و آموزگاران مطلع را از قبیل آقای ابوالحسن صبا برای قسمت موزیک و نت و نیز مادام کرنلی را برای قسمتهای ورزش استخدام نموده و مشغول کارند و خود آقای دریابیگی هم تعلیمات تئاتری را عهده دار است و ازهرجهت اشخاص مطلع و با سابقه دراین کارشرکت دارند.
بدیهیست تشکیل این کلاس قدم مفیدی است که برای پیشرفت این منظور برداشته شده است و در عمارت تئاتر با عظمتی که درآتیه نزدیکی به اتمام خواهد رسید، احتیاج مبرم به وجود بازیکنان تربیتشده خواهیم داشت.
در عکس بالایی آموزگاران کلاس های تئاتر دیده می شوند. در عکس پایین هم عدهای از شاگردان کلاس در موقعی که آقای دریابیگی مشغول تدریس هستند.
علی دریابیگی که بود؟
درباره علی دریا بیگی و نقش او در سالهای شکلگیری تئاتر درایران اطلاعات مختصری در دسترس میباشد و تنها نوشتهاند:علی دریابیگی زاده ۱۲۸۲ و درگذشته ۱ فروردین ۱۳۷۰کارگردان فیلم و تئاتر اهل ایران بود. فیلمهای طوفان زندگی و شکار خانگی ساختههای او در سینمای قبل از انقلاب ایران بودند. فیلم طوفان زندگی او به همراه فیلم زندانی امیر ساخته اسماعیل کوشان جزو اولین فیلمهای ساختهشده در سینمای ایران بعد از دوره فترت بین سالهای ۱۳۱۶–۱۳۲۷ ناشی از جنگ جهانی دوم بودند، چرا که طی یک دهه به واسطهٔ جنگ جهانی دوم وپیامدهای اشغال ایران، فیلمی ساخته نشد. او به جز این دو فیلم، فیلم دیگری نساختهاست. فیلم طوفان زندگی او در تاریخ ۷ اردیبهشت ۱۳۲۷ در سینما رکس تهران به نمایش درآمد و با فروش ۸۰۰٬۰۰۰ ریال پرفروشترین فیلم سال ایران شد. گرچه «دختر لر» اولین فیلم ناطق به زبان فارسی است، اما این فیلم با عوامل ایرانی در خارج از کشور ساخته شده بود.
نخستین فیلم ناطق ایرانی که در داخل کشور ساخته شد، فیلم طوفان زندگی به کارگردانی علی دریابیگی است. علی دریابیگی پسر میرابوطالب دریابیگی و طلعتالسلطنه مُعزی بود. پدربزرگ مادری او بهرام میرزا معزالدوله از شاهزادگان قاجار بوده است.او بازی در تئاتر را بهصورت تجربی آغاز کرد و سپس به آلمان رفت و در «مدرسهٔ آرتیستی تئاتر آلمان» و «مدرسهٔ رایمان برلین» در رشته بازیگری آموزش دید و در سال ۱۹۳۴ از هر دو گواهینامه پایان دوره بازیگری دریافت کرد. وی سپس به وین میرود و مدتی در آنجا زندگی میکند.
رضاشاه که در ۱۳۱۳ از سفر ترکیه بازگشته بود، اندیشهٔ ساخت اپرا را در سر داشت. کلاسهای تئاتر شهرداری به سرپرستی علی دریابیگی که تازه از آلمان برگشته، در محل ساختمان ناتمام اپرا تشکیل میشود، دریابیگی آموزش تئاتر، و مادام ساتو پری آقابابوف رقص و باله را بهعهده داشتند. او هنرستان هنرپیشگی را در خیابان فردوسی بنیان نهاد که در آن ابوالحسن صبا موسیقی و نُت، مادام کرنلی ورزشهای پلاستیک، آقای صفوی آکروبات و ورزش، و خود دریابیگی بازیگری درس میداد. چند ماه بعد از افتتاح کلاس تئاتر، دریابیگی و شاگردانش نمایش «یحیی نبی »را در محل اپرا روی صحنه میآورند. از دیگر نمایشهایی که توسط گروه دریابیگی به روی صحنه رفت « سالومه» نوشته اسکار وایلد و جشن پانزدهسالگی اثر آنتون چخوف بود.
سیدعلی نصر طی نامهای به تاریخ ۱۸بهمن ۱۳۱۷ وی را به عضویت کمیسیون نمایش سازمان پرورش افکار انتخاب میکند و چند ماه بعد در ۴ فروردین ۱۳۱۸ به سمت استاد رشتهٔ نمایش منصوب میشود. وزرات کار و تبلیغات طی مجوزی در ۲۱ بهمن ۱۳۲۵ به او اجازهٔ دایر کردن کلاسهای تئاتر جهت تربیت هنرپیشه را اعطا میکند. وی در سال ۱۳۴۴ ریاست ادارهٔ فرهنگ و هنر استان گیلان را عهدهدار شد. علاوه بر این وی مدتی مدیر شیر و خورشید سرخ گیلان (هلال احمر فعلی)، رئیس هیئت مشورتی روزنامهٔ اطلاعات بندرانزلی، و عضو کمیسیون نمایش و تئاتر هم بود. زمین هلال احمر انزلی از اهداهای او به شهر انزلی بود و علاوه بر آن،
مدرسهٔ دریابیگی (پروین اعتصامی) این شهر را نیز او ساخت.
در سال ۱۳۲۵ با تأسیس جامعه باربد که به همت اسماعیل مهرتاش کار خود را شروع کرد، اکثر هنرمندان تئاتر و موسیقی تا سال ۱۳۵۷ به کار و فعالیت در آن مشغول بودند. دریابیگی نیز فعالانه در برنامههای جامعهٔ باربد شرکت داشت.
شما چه نظری دارید؟